الشيخ حسين المظاهري

12

معارف اسلام در سوره يس (فارسى)

كمال رسيده و به او خطاب مىشود : وَ انا اخْتَرْتُك‌َفَآسْتَمِعْ لِما يُوحي إنَّني أنَا اللهُ لا الهَ إلآ أَنَا « 1 » در فارسى معمولًا رحمن را بخشنده ، و رحيم را مهربان معنى مىكنند . و واقعاً معانى خوبى است . هر دو از كلمه « رحم » مشتق هستند كه معناى بخشش ، دلسوزى ، مهربانى ، شقفت ، رحمت و . . . را در بر دارد . كه اين دلالت بر مبالغه دارد . يعنى بسيار بخشنده و بسيار مهربان . در حديثى از پيامبر اكرم ( ص ) اين دو كلمه به خوبى معنا شده است كه فرموده‌اند : رحمن بخشنده‌اى است كه رحمتش شامل همه موجودات عالم است ، خواه ديندار و يا بىدين . اما رحيم ، فقط لطف و مهربانيش شامل حال مؤمنين و پاكان و مخصوص به سراى آخرت است كه دشمنان او معذبند و دوستانش در نعم خاص او « 2 » مؤيد اين معنا در اولين فراز از دعاى كميل آمده كه : الّلهُمَّ إنّي أَسئَلُكَ بِرَحْمَتِكَ اَّلتي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْي ( بارالها تو را به آن رحمتت كه هر چيزى را در بر گرفته قسم مىدهم ) از آن طرف در همين سورهءيس آمده است كه خداوند به بهشتيان سلام مىدهد : سَلامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحيمِ ( سلام و تحيت بر آنان باد از پروردگار رحيم ) كه در اينجا « رحيم » صفت خداوند آمده براى مؤمنين در بهشت و اين رحيميت او شامل حال معذبين نيست . يس « يس » ( اى سيد رسولان و اى كامل‌ترين انسان ) كلمه يس يعنى چه ؟ معنايش معلوم نيست ، نظير : الم ، الر ، كهيعص ، طه ، ن اين قبيل كلماتيكه در اول بعضى از سوره‌ها واقع شده و يكى از متشابهات قرآن است ، گرچه دربارهء همهءاين كلمات چيزهايى گفته شده است ولى بسيارى از آنها علامت رمز بين خدا و پيامبر است و معناى مستقلى نداشته و نمىتوان در مورد آنها نظر

--> ( 1 ) - سورهء طه ، آيات 14 - 13 ، ترجمه : من تو را براى رسالت خود برگزيدم . پس آنچه به تو روحى مىكنم گوش فرا ده . ( بدانكه ) منم خداى يكتا هيچ خدايى جز من نيست . ( 2 ) - مجمع‌البيان ، تفسير نورالثقلين ، ج 1 ، ص 14 .